Uluslararası Enerji Ajansı'nın çarşamba günü acil durum stoklarının serbest bırakılması duyurusuna rağmen, perşembe sabahı Brent petrolün varil fiyatı tekrar 100 doların üzerine çıktı

Küresel petrol piyasasının göstergesi olan Kuzey Denizi'nden çıkarılan Brent petrolünün fiyatı, küresel bir kıtlığı önlemek için büyük miktarda stok piyasaya sürülmesine rağmen, yeniden 100 doların üzerine çıktı. Küresel piyasaya petrol sürülmesiyle İsrail-ABD'nin İran'a karşı yürüttüğü saldırının Orta Doğu'da yol açtığı arz aksamalarını hafifletilmesi amaçlanıyordu.

İran'ın bölge sularındaki gemilere yönelik saldırıları ve İran ile devam eden Amerikan-İsrail savaşının yavaşlama belirtisi göstermemesiyle birlikte uluslararası standart Brent petrolün fiyatı sabah saat 4 civarında %9,3 artarak 100,50 dolara yükselirken, piyasadaki Amerikan gösterge petrolü olan WTI'nin fiyatı ise %8,8 artışla 94,92 dolara ulaştı.

Günde 100.000 varilin biraz üzerinde petrol tüketen bir dünyada bu rakam önemsiz görünebilir. Ancak bu, 1973 petrol krizinin ardından zengin ülkelerin enerji güvenliğini garanti altına almak amacıyla kurulan bu kuruluşun tarihindeki en büyük rezerv salınımıdır.

Son rekor petrol salınımı, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin başlamasının ardından 2022'de gerçekleşmişti.

Washington, stratejik rezervinden 172 milyon varil petrol salacağını duyurdu

Yükselen fiyatlarla karşı karşıya kalan ABD Enerji Bakanı Chris Wright, "gelecek haftadan itibaren" 172 milyon varil petrolün piyasaya sürüleceğini açıkladı.

ABD Enerji Bakanı Chris Wright, X platformunda yaptığı açıklamada, "Başkan Trump, Enerji Bakanlığı'na gelecek haftadan itibaren Stratejik Petrol Rezervinden 172 milyon varil petrolün serbest bırakılması yetkisini verdi" dedi. "Tahmini boşaltma oranlarına göre, teslimat yaklaşık 120 gün sürecek" diye ekledi.

Bu açıklamaya rağmen, ABD gösterge petrolü olan WTI'nin fiyatı yükseldi. Orta Doğu'daki savaşın başlamasından bu yana fiyatı 20 dolardan fazla arttı.

Brent petrolün varil fiyatı, Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) üye ülkelerinin rezervlerinden petrol çıkarma planlarını açıklamasından önce günün erken saatlerinde 90 doların altında seyrediyordu.

Donald Trump: İran'ın "yenilgiye çok yakın" olduğunu açıkladı; "bu, savaşı hemen bitireceğimiz anlamına gelmiyor" 

ABD Başkanı, "Bu, hemen duracağımız anlamına gelmiyor" diye ekledi. "Erken ayrılmak istemiyoruz. İşi bitirmemiz gerekiyor" dedi.

Trump, savaşı iyimser bir şekilde anlatmaya devam ederek, kanıt sunmadan "çoğu insan savaşın zaten kazanıldığını söylüyor" vb. ifadeler kullanmasıyla dikkat çekiyor.

Washington'a dönüşünde gazetecilere verdiği demeçte, İranlıların "neredeyse yolun sonuna geldiğini" söyleyerek savaşın bir süre daha devam edeceğini de ima etti.

"Bu, savaşı hemen bitireceğimiz anlamına gelmiyor. Ama onların donanması, hava kuvvetleri, uçaksavar sistemleri, trafik kontrol sistemleri, hiçbir şeyleri yok. Hiçbir kontrol sistemleri yok" dedi.

Ayrıca Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin yeniden başlamasını teşvik edercesine, "Boğazlar harika durumda. Tüm gemilerini etkisiz hale getirdik" dedi.

BM Güvenlik Konseyi İran'ın Körfez ülkelerine saldırılarını kınadı; Çin ve Rusya çekimser kaldı

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi çarşamba günü, İran'ın İsrail-ABD saldırılarına misilleme olarak Körfez ve diğer ülkelerdeki saldırılarını kınayan bir kararı 13'e 0 oyla kabul etti. 

Bahreyn'in altı Körfez ülkesi ve Ürdün adına sunduğu karar tasarısı, Bahreyn'in BM temsilcisinin açıklamasına göre 135 ülke tarafından desteklendi. Uzun yıllardır İran'ı destekleyen Çin ve Rusya ise oylamada çekimser kaldı.

İtalya, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin "başkenti" Erbil'de bulunan bir İtalyan üssüne düzenlenen ve herhangi bir yaralanmanın yaşanmadığı saldırıyı kınadı

İtalyan Dışişleri Bakanı Antonio Tajani perşembe günü X'ten yaptığı açıklamada, "Erbil'deki İtalyan üssüne yapılan saldırıyı şiddetle kınıyorum. Irak'taki büyükelçimizle az önce görüştüm ve şükürler olsun ki tüm askerlerimiz sığınaklarında güvendeler" dedi.

Orta Doğu'daki savaşın başlamasından bu yana, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi ve 'başkenti' Erbil (kuzey), İran yanlısı gruplara atfedilen çok sayıda saldırıya maruz kaldı; bu saldırıların çoğu uçaksavar savunmaları tarafından etkisiz hale getirildi.

Lübnan, Beyrut sahil şeridine düzenlenen İsrail hava saldırısında sekiz kişinin öldüğünü bildirdi

Lübnan Sağlık Bakanlığı perşembe günü yaptığı açıklamada, "İsrail'in Beyrut'taki Ramlet el-Bayda'ya düzenlediği saldırıda ilk belirlemelere göre sekiz kişi hayatını kaybetti, 31 kişi ise yaralandı" dedi.

Bu, Orta Doğu'daki savaşın başlamasından bu yana Beyrut'ta gerçekleşen üçüncü saldırı. Daha önce pazar günü bir sahil oteline, çarşamba günü ise bir apartmana baskın düzenlenmişti.

Emmanuel Macron, İsrail’in kara harekatından vazgeçmesi ve Lübnan'da gerilimin azaltılması çağrısında bulundu

Fransa Cumhurbaşkanı, Hizbullah'tan  İsrail'e yönelik saldırılarını "derhal sonlandırmasını" istedi ve Yahudi devletini "Lübnan'daki kara harekatından vazgeçmeye" çağırdı.

Savaşın ilk haftası Amerika Birleşik Devletleri'ne 11 milyar dolardan fazlasına mal oldu

New York Times'ın kongre kaynaklarına dayandırdığı habere göre, savaşın ilk haftası Amerika Birleşik Devletleri'ne 11 milyar dolardan fazla bir rakama mal oldu. Bu rakam, saldırıların hazırlanmasıyla ilgili birçok maliyeti içermediğinden, nihai tutarın aslında çok daha yüksek olabileceği düşünülüyor.

Gazetenin görüştüğü üç kaynağa göre, Pentagon yetkilileri salı günü Kongre'de kapalı kapılar ardında yapılan bir bilgilendirme toplantısında, İran'a karşı savaşın maliyetinin sadece ilk altı günde 11,3 milyar doları aştığını tahmin ettiklerini milletvekillerine bildirdi.

Tahmin, ilk saldırılardan önce askeri teçhizat ve personel birikimi gibi operasyonla ilgili birçok maliyeti içermiyor. Bu nedenle, Pentagon ilk haftada biriken maliyetleri hesaplamaya devam ettikçe, milletvekilleri bu sayının önemli ölçüde artmasını bekliyor.

New York Times ve Washington Post daha önce savunma yetkililerinin son Kongre brifinglerinde ordunun savaşın ilk iki gününde 5,6 milyar dolarlık mühimmat tükettiğini söylediklerini bildirmişti.

Son maliyet bilgisi ise kamuoyuna açıklanandan çok daha büyük bir miktar ve mühimmat tüketimi olduğunu gösterdi. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi, operasyonun ilk 100 saatinin 3,7 milyar dolara veya günde 891,4 milyon dolara mal olduğunu tahmin etmişti.

Bombardımanın ilk dalgasında, maliyeti 578.000 ila 836.000 dolar arasında değişen AGM-154 süzme bombası gibi silahlar kullanıldı.

En küçük savaş başlığı yaklaşık 1.000 dolara, güdüm kiti ise yaklaşık 38.000 dolara mal oluyor.

Birleşik Arap Emirlikleri kıyılarında bir konteyner gemisine "bilinmeyen bir cisim" isabet etti

İngiliz Denizcilik ve Ulaştırma Örgütü (UKMTO), perşembe günü Birleşik Arap Emirlikleri kıyılarında bilinmeyen bir cisimle vurulan bir konteyner gemisinde küçük bir yangın çıktığını duyurdu. UKMTO, Dubai'nin güneybatısındaki Jebel Ali'nin 65 km kuzeyinde vurulan geminin kaptanının tüm mürettebatın güvende olduğunu bildirdiğini, ancak hasarın boyutunun karanlık nedeniyle değerlendirilmesinin zor olduğunu belirtti.

Körfez ülkelerinin ekonomileri İran'la savaş nedeniyle günde tahmini 600 milyon dolar (520 milyon avro) kaybediyor. Bunun nedeni seyahatlerdeki büyük düşüş.

Londra merkezli Dünya Turizm ve Seyahat Konseyi'nin (WTTC, The World Travel & Tourism Council) açıklamasına göre, uluslararası hava trafiği için hayati önem taşıyan Dubai, Abu Dabi, Doha ve Bahreyn havaalanları normalde günde 500.000'den fazla yolcuya hizmet veriyor. Savaşın başlamasından yaklaşık iki hafta sonra, havaalanları kapalı veya çok sınırlı kapasiteyle çalışıyor. 

Günde yaklaşık 600 milyon dolarlık gelir kaybı tahmini, WTTC'nin mevcut yıl için Orta Doğu tahminine dayanıyor. Son çatışmanın başlamasından önce, bu tahmin uluslararası ziyaretçi harcamalarının yaklaşık 207 milyar dolar olacağını öngörüyordu.

Seyahatlerdeki herhangi bir aksama, turizm endüstrisi ve seyahat harcamalarına dayanan yerel işletmeler için önemli ekonomik sonuçlara yol açıyor.

Konsey açıklamasında, "Orta Doğu, küresel seyahatte hayati bir rol oynamaktadır; bölge, küresel uluslararası gelen yolcuların %5'ini ve küresel uluslararası transit trafiğinin %14'ünü oluşturmaktadır. Herhangi bir aksama, dünya çapında talebi etkiler ve bu da havaalanlarını ve uçuşları, otelleri, araç kiralama şirketlerini ve kruvaziyer hatlarını etkiler" uyarısında bulundu.

Yeni Zelanda havayolu şirketi, yükselen petrol türevi kerosen fiyatları nedeniyle uçuş programını azalttı 

Air New Zealand perşembe günü yaptığı açıklamada, mayıs ayı başına kadar uçuşlarının yüzde beşini iptal edeceğini duyurdu. Gerekçe olarak, yakıt fiyatlarındaki keskin artış ve İran'daki savaşın yol açtığı hava trafiği aksamaları gösterildi.

Savaş nedeniyle Körfez bölgesindeki havayolları, maliyetleri daha da artıran alternatif güzergahlar kullanmak zorunda kalıyor. 

Air New Zealand, Avustralya'nın Qantas Airways, İskandinavya'nın SAS ve Thai Airways dahil olmak üzere birçok havayolu şirketi, ani yakıt maliyeti artışını gerekçe göstererek bu hafta fiyat artışlarını zaten duyurmuştu.

Bahreyn, petrol tankerlerine yapılan saldırının ardından halkı evlerinde kalmaya çağırdı

Bahreyn İçişleri Bakanlığı, İran'a atfedilen bir saldırının ardından, Hidd, Arad, Qalali ve Samaheej kasabalarının sakinlerine, yetkililerin söndürmeye çalıştığı yangından kaynaklanabilecek dumanın olası etkilerine karşı önlem olarak evlerinde kalmaları, pencerelerini ve havalandırma deliklerini kapatmaları çağrısında bulundu.

Daha önce bakanlık, "Muharrak vilayetindeki bir tesiste bulunan yakıt depolarını hedef alan bir İran saldırısını" kınamıştı.

Riyad'daki elçilik bölgesine doğru ilerleyen bir insansız hava aracı imha edildi

Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı sözcüsü X kanalında yaptığı açıklamada, "Riyad'da büyükelçilik bölgesine yaklaşmaya çalışan bir düşman insansız hava aracı düşürüldü" dedi ve Suudi Arabistan'ın ülkenin doğusunda da bir insansız hava aracını ele geçirdiğini doğruladı.

Kuveyt Savunma Bakanlığı da hava savunma sistemlerinin birkaç insansız hava aracını engellediğini bildirdi.

İran, teknoloji şirketlerini hedef almak istediğini söylüyor

İran ordusunun çarşamba günü Körfez'deki "ekonomik merkezlere ve bankalara" saldırmak istediğini açıklamasının ardından, İran haber ajansı Tasnim de Telegram kanalında, Amerikan teknoloji grupları Amazon, Google, Microsoft, IBM, Oracle ve Nvidia'nın Orta Doğu'daki tesislerinin de aralarında bulunduğu "İran'ın gelecekteki hedefleri" listesini yayınladı.

Ajans, kaynak göstermeden, "Bölgesel savaşın altyapı savaşına dönüşmesiyle birlikte İran'ın potansiyel hedef yelpazesi giderek genişliyor" diye yazdı.

Amerikan devi Amazon, geçen hafta Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki iki merkezinin ve Bahreyn'deki bir merkezinin İran insansız hava aracı saldırılarına hedef olduğunu duyurdu.

Dubai kulelerinden birine saldırı: İran İHA’sı, ABD askeri personelinin barındığından şüphelenilen bir binaya saldırdı

İran devlet televizyonu IRIB, ABD askerlerinin bulunduğu bir Dubai binasını insansız hava aracıyla hedef aldığını bildirdi. IRIB, Telegram kanalında yaptığı açıklamada, "İran'a saldıran Amerikalı askerlerin saklandığı Dubai kulelerinden birinde yangın çıktı" dedi ve kimliği belirsiz binanın üst katlarındaki bir pencereden çıkan alevlerin videosunu yayınladı.

Emirlik yetkilileri yaptıkları açıklamada yangının "tamamen kontrol altına alındığını" ve kimsenin yaralanmadığını duyurdu. Daha önce Dubai Creek Harbour'daki yerleşim bölgesinin yakınlarında bir binaya bir dronun çarptığı bildirilmişti.

İran tarafından vurulan Taylan kargo gemisinin 3 mürettebat üyesi halen kayıp

Çarşamba günü Hürmüz Boğazı'nda vurulan Tayland merkezli bir kargo gemisindeki üç mürettebat üyesinin halen kayıp olduğu, geminin sahibi tarafından açıklandı.

Mürettebat üyelerinin alev alan makine dairesinde mahsur kaldığı düşünülüyor. Diğer 20 mürettebat üyesi Umman Donanması tarafından kurtarıldı. Saldırının sorumluluğunu İran üstlendi.

Irak kıyılarında iki petrol tankerine düzenlenen saldırıda bir kişi öldü

Irak devlet televizyonunun liman yetkilisi Farhan Al-Fartousi'ye dayandırarak verdiği habere göre, Irak'ın güney kıyılarında iki petrol tankerine düzenlenen saldırıda bir kişi hayatını kaybetti ve "kayıp kişileri" bulmak için arama çalışmaları devam ediyor.

El-İhbariya televizyonu, denizde seyreden bir gemiden yükselen alevleri ve duman bulutlarının görüntülerini yayınladı. Televizyon kanalı, "bir mürettebat üyesinin öldüğünü", 38 kişinin kurtarıldığını bildirdi.

Çarşamba gecesi gerçekleşen saldırı, Bağdat'taki ABD büyükelçiliğinin İran veya müttefikleri tarafından Irak'taki "ABD'ye ait petrol ve enerji altyapısına" yönelik olası saldırılar hakkında yaptığı yeni uyarıdan sadece birkaç saat sonra düzenlendi.

Salı günü İran, "bir sonraki duyuruya kadar bölgeden düşman kampına ve ortaklarına tek bir litre petrol ihracatına izin vermeyeceğini" açıkladı.

11 gün içinde İran'da 1.348'den fazla sivil öldürüldü

İran'ın Birleşmiş Milletler Temsilcisi Emir Said İravani, çarşamba öğleden sonra Güvenlik Konseyi toplantısında, çatışmaların başlamasından bu yana 11 gün içinde İran'da 1.348'den fazla sivilin öldürüldüğünü söyledi.

Kaynaklar: Le Monde - New York Times - AP - Spiegel - WTTC