Ay'a olan yolculuğun yarıdan fazlasını tamamlayan Artemis II astronotları, tarihi ay turuna hazırlanıyor.

Olumsuz tarafı ise, tuvaletlerinin yine arızalanmış olması.

Üç Amerikalı ve bir Kanadalıdan oluşan ekip, Ay'ın gizemli, Dünya’ya uzak tarafını fotoğraflamak üzere pazartesi günü hedeflerine ulaşacak. NASA'nın Apollo programının bıraktığı yerden devam eden yolculukta, astronot ekibi 53 yıldan fazla bir süredir Ay'a giden ilk ekip olma özelliğini taşıyor.

NASA Artemis II ekibinin paylaştığı bu yeni görüntüde, Ay diskinin sağ kenarında Orientale Havzası görülebiliyor. Söz konusu havzanın tamamının insan gözüyle ilk kez görülüyor.

Fotoğraf: NASA

Pilot Victor Glover, "Dünya oldukça küçük ve Ay kesinlikle büyüyor" diye bildirdi.

Orion kapsülünün tuvaleti tamir edilene kadar, Görev Kontrol Merkezi astronotlara daha fazla yedek idrar toplama torbalarından kullanmaları talimatını verdi. 

Çarşamba günkü fırlatmanın ardından arızalanan ve o zamandan beri düzensiz çalışan ay tuvaleti, birkaç yıl önce Uluslararası Uzay İstasyonu'nda test edilmişti.

Mühendisler, oluşan buzlanmanın idrarın tamamen dışarı akmasını engelleyen bir tıkanıklığa neden olmuş olabileceğinden şüpheleniyor. 

NASA'nın Orion programı müdür yardımcısı Debbie Korth, astronotların ayrıca kapsülün tabanına gömülü, mahremiyet için kapı ve perdesi bulunan banyodan gelen bir koku bildirdiklerini söyledi.

Associated Press’in haberine göre Korth, "Uzay tuvaletleri ve banyoları herkesin anlayabileceği bir şey... Ama her zaman bir zorluk" dedi ve uzay mekiği tuvaletinin de sık sık arıza yaptığını belirtti.

Görev yönetim ekibinin başkanı John Honeycutt, uzay tuvaletine ilgi duymanın insan doğasında olduğunu ve "şu anda iyi durumda olmasına rağmen" %100 çalışır durumda olmasını istediğini söyledi.

Astronotlar için "İyiler. Bu durumun üstesinden gelmek için eğitim aldılar" dedi.

Artemis II, insanlı uzay uçuşlarında yeni bir mesafe rekoruna hazırlanıyor. Görev kapsamında uzay aracı, Ay yörüngesine girmeden ve iniş yapmadan, Ay’ın arkasından dönüş manevrası gerçekleştirip Dünya’ya dönmeden önce gezegenimizden 252 bin milden, yani 400 bin kilometreden daha fazla uzaklaşacak. Bu alandaki mevcut rekor ise hâlâ Apollo 13 görevine ait.

Kanada Uzay Ajansı, Quebec’ten yaptığı açıklamada ve Ay yolculuğuna ilerleyen astronot Jeremy Hansen ile bağlantı kurarak ülkenin bu görevdeki rolünü kutladı. Hansen, Ay’a giden ilk ABD vatandaşı olmayan astronot olarak tarihe geçti.

Kanada Uzay Ajansı Başkanı Lisa Campbell, “Bugün Kanada adına tarih yazıyor. Onu bilinmeyene doğru bu cesur adımı atarken izlerken, bu yolculuk bize Kanada’nın geleceğinin daha fazlasına ulaşmaya cesaret edenler tarafından yazıldığını hatırlatsın” dedi.

Canlı televizyon bağlantısında Hansen, NASA’nın Orion kapsülünden şimdiden “olağanüstü” manzaralar gördüğünü söyledi.

Astronot Christina Koch, Ay'a gidenilk kadın. Fotoğraf: NASA

Pilot Victor Glover, Ay'a giden ilk siyah astronot. Fotoğraf: NASA

Astronotlar, Hansen, Glover, Reid Wiseman ve Christina Koch, 1972’deki Apollo 17 görevinden bu yana Ay’a giden ilk astronotlardır. Koch Ay’a giden ilk kadın; Glover ise ilk siyah astronot olarak kayda geçti.

Yaklaşık 10 gün sürecek ve 10 Nisan’da Pasifik Okyanusu’na inişle sona erecek bu görev, NASA’nın Ay’da sürdürülebilir bir üs kurma planlarının ilk adımı olarak görülüyor. NASA, 2028 yılında Ay’ın güney kutbu yakınlarına iki astronot indirmeyi hedefliyor.

Kaynak: AP

Apollo 13 görevinde ne olmuştu?

Apollo 13, NASA’nın Ay’a gönderdiği yedinci insanlı görev ve üçüncü Ay’a iniş denemesi olarak 11 Nisan 1970’te fırlatıldı. Ancak görev, uçuş sırasında yaşanan ciddi bir arıza nedeniyle tarihe “başarısız iniş ama başarılı kurtarma” olarak geçti.

Görevde üç astronot vardı: Jim Lovell (komutan), Jack Swigert (komuta modülü pilotu) ve Fred Haise (Ay modülü pilotu). Fırlatmadan yaklaşık iki gün sonra, uzay aracındaki bir oksijen tankı patladı. Bu patlama, hem oksijen hem de elektrik sistemlerini ciddi şekilde devre dışı bıraktı ve Ay’a iniş planı hemen iptal edildi.

Astronotlar, ana komuta modülünü terk ederek Ay modülünü adeta bir “can kurtaran botu” gibi kullanmak zorunda kaldı. Sınırlı enerji, su ve oksijenle hayatta kalmaya çalıştılar. Dünya’daki mühendisler ve görev kontrol ekibiyle birlikte, son derece karmaşık hesaplamalar ve doğaçlama çözümlerle uzay aracının güvenli şekilde geri dönmesi sağlandı.

Apollo 13, Ay’a inemese de Ay’ın etrafından dolanarak Dünya’ya döndü ve 17 Nisan 1970’te Pasifik Okyanusu’na başarılı bir iniş yaptı. Görev, kriz yönetimi, mühendislik becerisi ve ekip çalışmasının en çarpıcı örneklerinden biri olarak kabul edilir.

Aynı zamanda bu görevden çıkan “Houston, we have a problem” (Houston, bir sorunumuz var) ifadesi, popüler kültürde de çok bilinen bir söz haline gelmiştir.