Tahran, arabuluculardan yeni teklifler aldığını söylerken, ABD de İran'a karşı 10. gece üst üste hava saldırıları düzenledi.

Yemen'deki İran destekli silahlı grup Husiler, pazartesi günü Suudi gemilerine abluka uygulayacaklarını açıklayarak Orta Doğu çatışmasında yeni bir cephe açma tehdidinde bulundu ve açıklama zaten istikrarsız olan küresel enerji piyasaları üzerindeki baskıyı artırdı.

İki ülke pazartesi günü karşılıklı yeni saldırılar düzenledi; İran, arabulucuların gerilimi azaltma çabalarına rağmen ABD askeri üslerine ev sahipliği yapan ülkeleri hedef alırken, ABD de İran'a art arda 10. gece saldırılar düzenledi.

Son çatışmalar başlangıçta Hürmüz Boğazı'na odaklansa da, cuma gününden bu yana en az üç Amerikalı askerin hayatını kaybettiği, Basra Körfezi'ndeki Arap ülkeleri ile ABD'nin müttefiki Kuveyt'teki kritik altyapının hedef alındığı karşılıklı saldırılarla daha geniş bir bölgesel çatışmaya dönüştü.

ABD Başkanı Trump, askerlerin ölümüne sosyal medyada İran'ı uyararak karşılık verdi ve "İran her Amerikan askerini öldürdüğünde bunun bedelini kat kat ödeyecek" dedi. Bu talimatın ABD askeri yetkililerine iletildiğini de belirtti.

Pazartesi günü ABD ordusu, son iki haftada savaşta yaralanan Amerikalı askerlerin sayısının neredeyse 100'e yükseldiğini açıkladı. Açıklamada, bu yaralanmaların "büyük çoğunluğunun" "hafif beyin sarsıntısı" olduğu belirtildi.

Suudi Arabistan, Kızıldeniz üzerinden de petrol ihraç ediyor

İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki hakimiyeti, küresel yakıt arzını azaltarak fiyatları yukarı çekti; ancak ABD müttefiki Suudi Arabistan, ihracatının bir kısmını Kızıldeniz üzerinden yönlendirmeyi başardı. Eğer Husiler, Suudi gemilerinin Kızıldeniz'in güney giriş kapısı olan Bab el-Mandeb Boğazı'ndan geçmesine izin vermeyecekleri yönündeki açıklamalarını hayata geçirirlerse, küresel yakıt krizi daha da kötüleşecektir.

Husi askeri sözcüsü Yahya Saree, pazartesi günü televizyonda yaptığı konuşmada, bu adımın Yemen'e yönelik "devam eden Suudi kuşatmasına" bir yanıt olduğunu söyledi. 

Analistler, bu söylemin muhtemelen iç kamuoyuna yönelik olduğunu ancak Husilerin eylemlerinin İran'ın çıkarlarıyla yakından bağlantılı olduğunu belirtti.

İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bağhay, pazartesi günü düzenlediği basın toplantısında, arabulucuların Tahran'a gerilimi azaltmaya yönelik öneriler gönderdiğini söyledi fakat ayrıntı vermekten kaçındı.

Trump yönetimi yeni müzakereler konusunda belirsiz bir tutum sergiliyor. Dışişleri Bakanı Marco Rubio pazar günü gazetecilere, "Eğer bu kapı açılırsa, açıldığını görmekten mutluluk duyarız" dedi. Ancak, "bizim davranışlarımızın değişmesi için İran'ın davranışlarının da değişmesi gerekiyor" diye ekledi.

ABD yetkilileri pazar günü ayrıca Orta Doğu'ya daha fazla savaş uçağı gönderildiğini açıkladı. Bu açıklama, ABD ordusunun İran'a yönelik saldırılarını artırmaya hazırlanıyor olabileceğinin bir işareti olarak görülüyor.

Askeri kayıplar 

Cuma gününden bu yana Orta Doğu'da en az üç Amerikalı asker öldürüldü, kayıp dördüncüsünün ise öldüğüne inanılıyor.

İranlı yetkililere göre, ateşkesin bozulmasından bu yana İran'da en az 50 kişi öldü.

ABD'li bir yetkilinin, isminin gizli kalması şartıyla New York Times gazetesine verdiği bilgiye göre, ABD ordusunda teyit edilen son kayıp cumartesi günü, Irak'ta bir insansız hava aracının kontrollü patlatılması sonucu bir askerin şarapnel parçaları ile vurulması sonucu meydana geldi. Yetkili ayrıca, Ürdün'deki İran saldırısının olay yerinde bulunan kalıntıların daha önce kayıp olduğu bildirilen askere ait olduğuna inanıldığını söyledi. 

Enerji fiyatları

Küresel petrol fiyatları, dalgalı bir seyirde, bir aydan uzun bir süredir ilk kez varil başına 90 doların üzerine çıktı.

İran Dışişleri Bakanlığı'nın pazartesi günü arabulucuların geçen ay çöken ABD-İran ateşkesini yeniden canlandırmak için öneriler sunduğunu açıklamasının ardından fiyatlar geriledi. Ancak daha sonra Husi isyancılarının Suudi Arabistan'a Kızıldeniz'de deniz ablukası uygulayacaklarını ve Hürmüz Boğazı'na alternatif ana yollardan birini kapatacaklarını söylemesinin ardından fiyatlar tekrar yükselmeye başladı.

ABD’de benzin fiyatları pazartesi günü galon başına 4 dolara yükselerek savaşın ilk dönemlerindeki seviyelere ulaştı. Fiyat artışları, ülkenin kasım ayındaki ara seçimlere yaklaşmasıyla birlikte ABD Başkanı Trump için bir ikilem oluşturuyor. Ekonomik kaygıların, birçok Amerikalı seçmen için en önemli konulardan biri olduğu belirtiliyor.

Kaynak: New York Times