ABD Başkanı Donald Trump, Teksas’ın Dallas kentinde düzenlenen Cumhuriyetçi Parti kongresinde yaptığı konuşmada, 3 Kasım’daki seçimleri başkanlığı açısından adeta bir referanduma dönüştürdü.

Trump, Cumhuriyetçilerin Kongre’nin her iki kanadında da çoğunluğu koruması halinde her yetişkin ABD vatandaşına 5 bin dolar ödeme yapılacağını açıkladı.

“Cumhuriyetçiler Temsilciler Meclisi’ni ve ABD Senatosu’nu kazanırsa, muazzam ekonomik gücümüz ve başarımız sayesinde Amerika Birleşik Devletleri’ndeki her yetişkin vatandaşa 5 bin dolarlık temettü vereceğim” diyen Trump, ödemeyi “Trump temettüsü” olarak nitelendirdi.

Trump ayrıca söz konusu paranın ABD içinde harcanması şartı getirileceğini söyledi. Ancak ödemelerin hangi kaynaktan finanse edileceği, kimlerin yararlanabileceği ve programın nasıl uygulanacağı konusunda ayrıntı vermedi.

Maliyeti 1 trilyon doları aşabilir

Trump’ın önerisinin hayata geçirilmesi için Kongre’nin onayı gerekecek. Her yetişkin vatandaşa 5 bin dolar verilmesi durumunda programın toplam maliyetinin 1 trilyon doları aşacağı hesaplanıyor.

Öneri, ABD’nin halihazırda yaklaşık 1,8 trilyon dolarlık yıllık bütçe açığıyla karşı karşıya olduğu bir dönemde federal borcu daha da artırabileceği ve enflasyonist baskı yaratabileceği gerekçesiyle tartışma yaratıyor. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise yüksek gelirli Amerikalıların programın dışında tutulabileceğini ve gümrük vergilerinden elde edilen gelirlerin finansmanda kullanılabileceğini belirtti.

Daha önceki nakit ödeme vaatleri gerçekleşmedi

Trump daha önce de Amerikalılara doğrudan nakit ödeme yapılmasına yönelik iki ayrı öneriyi gündeme getirmişti.

İkinci başkanlık döneminin başlarında Elon Musk’ın öncülük ettiği hükümet harcamalarını azaltma girişiminden elde edileceği öne sürülen tasarrufların bir bölümünün halka “DOGE temettüsü” olarak dağıtılması fikrini desteklemişti.

Trump daha sonra gümrük vergilerinden elde edilen gelirlerle Amerikalılara ödeme yapılmasını öngören bir başka planı gündeme getirmişti.

Ancak bu iki öneri de hayata geçirilmedi.

Trump’ın son 5 bin dolarlık vaadinde ise önceki önerilerden farklı olarak ödemeyi doğrudan Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde Kongre’nin iki kanadını da kazanması şartına bağlaması dikkati çekti. Trump, “Cumhuriyetçiler kazanırsa siz de bizimle birlikte kazanacaksınız ve 5 bin dolar alacaksınız” dedi.

“Ben pusuladaymışım gibi oy kullanın”

Dallas’taki American Airlines Center’da düzenlenen kongrede Trump, Cumhuriyetçi seçmenlerden kasım ayında kendisi adaymış gibi sandığa gitmelerini istedi.
Trump, “Sizden ben pusuladaymışım gibi davranmanızı istiyorum” diyerek Cumhuriyetçilerin Kongre’de çoğunluğu kaybetmesi halinde vergi indirimleri, sınır politikası, güvenlik ve ekonomik kazanımların tehlikeye gireceğini savundu.

Cumhuriyetçi Parti’nin Dallas’taki iki günlük toplantısı, başkanlık seçim yılı dışında düzenlenen alışılmadık bir ulusal parti kongresi niteliği taşıyor. Cumhuriyetçi Ulusal Komite de etkinliği partinin ilk ara seçim kongresi olarak tanımlıyor.

Trump’ın düşük onay oranı Cumhuriyetçileri zorluyor

Kongre, Trump’ın kamuoyu desteğinin gerilediği ve Cumhuriyetçilerin özellikle Temsilciler Meclisi’ndeki çoğunluklarını korumakta zorlandığı bir dönemde düzenleniyor.

Trump’ın İran savaşı, hayat pahalılığı ve enflasyon konusundaki politikaları kamuoyunda eleştirilirken, bazı kritik eyaletlerde seçim yarışına giren Cumhuriyetçi adayların Dallas’taki etkinliğe katılmaması da dikkati çekti. Güncel kamuoyu araştırmalarında Trump’ın onay oranının yaklaşık yüzde 38 seviyesinde olduğu belirtiliyor.

Trump ise konuşmasında İran savaşına girme kararını ve korumacı ticaret politikalarını savunurken, kasım seçimlerine kadar Cumhuriyetçi adaylara destek vermek amacıyla ülke genelinde yoğun biçimde kampanya yürüteceğini söyledi.

Kaynaklar: AP – New York Times