ABD Başkanı Donald Trump ile Elon Musk arasında geçen yıl kamuoyu önünde büyük bir kavgaya dönüşen ilişki yeniden kuruluyor.

İkilinin barışmasında Başkan Yardımcısı JD Vance’in önemli rol oynadığı belirtiliyor.

The Wall Street Journal’ın konu hakkında bilgi sahibi kişilere dayandırdığı haberine göre Musk, kasım ayında yapılacak ABD ara seçimlerinde Cumhuriyetçi Parti’ye destek vermeye hazırlanıyor. Musk’ın özellikle kritik eyaletlerde Cumhuriyetçi seçmenlerin sandığa gitmesini sağlamaya yönelik operasyon için en az 100 milyon dolar ayırması bekleniyor.

Musk’ın desteğinin, 2024 seçimlerinde Trump yanlısı faaliyetleri finanse etmek amacıyla kurduğu America PAC üzerinden sağlanacağı belirtiliyor. America PAC’in, Trump’ın başlıca siyasi destek kuruluşlarından MAGA Inc. ile koordineli çalışması öngörülüyor.

Air Force One'daki görüşme

Trump-Musk ilişkilerindeki değişimin en dikkat çekici işaretlerinden biri mayıs ayında Çin’e yapılan yolculuk sırasında ortaya çıktı. Kabine üyeleri, iş insanları ve Trump ailesinin bazı üyelerinin bulunduğu Air Force One’a Musk da katıldı. Uçakta iki ismin geçmişteki sert tartışmalarından oldukça uzak bir görüntü verdiği belirtildi.

Musk, Trump’a ABD’de yeni fabrikalar kurma planlarından söz ederken Trump da izlediği bir uzay fırlatma videosu üzerinden Musk’la sohbet etti. Musk ayrıca Beyaz Saray danışmanlarıyla 2024 başkanlık seçimlerinde yürüttüğü çalışmalar hakkında konuştu. Ancak Trump ekibi açısından görüşmenin en önemli kısmı Musk’ın ara seçimlere ilişkin mesajı oldu. Musk, Cumhuriyetçileri desteklemeyi planladığını bildirdi.

Bir yıl önce ilişkileri kopma noktasına gelmişti

Trump ile Musk’ın ilişkisi 2024 başkanlık seçimleri sırasında hızla gelişmişti. Musk, Trump’ın yeniden seçilmesine yardımcı olmak için yaklaşık 300 milyon dolar harcamıştı.

Trump’ın ikinci kez göreve başlamasının ardından Musk, federal hükümetin küçültülmesini amaçlayan çalışmaların önemli aktörlerinden biri haline geldi ve ABD Hükümet Etkinliği Ofisi, DOGE üzerinden yönetimde etkili oldu. Ancak Musk’ın federal programlarda gerçekleştirmeye çalıştığı kesintiler hem Trump yönetimi içinde hem de kamuoyunda tartışmalara neden oldu.

Gerilim Haziran 2025’te açık bir çatışmaya dönüştü.

Musk, Trump’ın desteklediği vergi ve harcama paketini sert şekilde eleştirerek düzenlemenin ABD'nin borç yükünü artıracağını savundu. Trump ise Musk’ın karşı çıkışının elektrikli araçlara yönelik teşviklerin kaldırılmasından kaynaklandığını öne sürdü.

Tartışma kısa sürede kişisel suçlamalara dönüştü. Musk, Trump’ın kendi desteği olmadan 2024 seçimlerini kazanamayacağını ileri sürerken Trump da Musk’ın şirketlerinin federal hükümetle yaptığı sözleşmeleri iptal etmekle tehdit etti.

Musk ayrıca Jeffrey Epstein dosyaları üzerinden Trump hakkında ağır bir iddia ortaya attı. Daha sonra bazı açıklamalarında fazla ileri gittiğini söyleyerek pişmanlığını dile getirdi.

JD Vance devreye girdi

WSJ’ye göre ilişkilerin tamamen kopmasını engelleyen isimlerin başında Başkan Yardımcısı JD Vance geldi.

Trump ile Musk arasındaki kamuoyu önündeki kavganın başlamasından yalnızca bir gün sonra Vance ve Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Susie Wiles, gerilimi azaltmak amacıyla Musk ile temasa geçti. Görüşmenin olumlu geçtiği, birkaç gün sonra Musk’ın Trump’ı telefonla aradığı ve iki ismin de olumlu bir görüşme gerçekleştirdiği belirtildi.

Ancak ilişkilerin eski seviyesine gelmesi aylar sürdü. Vance bu dönemde Musk ve çevresiyle iletişim kanallarını açık tuttu. Musk’ın geçen yaz gündeme getirdiği yeni bir siyasi parti kurma planından vazgeçmesinde de Vance ile ilişkilerini koruma isteğinin etkili olduğu ileri sürüldü.

Vance’in Musk’ın özellikle SpaceX nedeniyle ABD yönetimi açısından görmezden gelinemeyecek kadar önemli olduğunu düşündüğü aktarılıyor. SpaceX’in Pentagon ve NASA ile yaptığı sözleşmeler, şirketi ABD'nin savunma ve uzay programları açısından kritik bir konuma getiriyor.

SpaceX sözleşmeleri incelendi

Trump-Musk kavgasının ardından ABD yönetimi SpaceX’in federal hükümetle yaptığı sözleşmeleri incelemeye aldı. Ancak yapılan değerlendirmede sözleşmelerin büyük bölümünün Savunma Bakanlığı ve NASA açısından kritik olduğu sonucuna varıldığı belirtildi.

Musk’ın çatışmanın en sert döneminde SpaceX’in Uluslararası Uzay İstasyonu görevlerine verdiği desteği kesebileceği yönündeki çıkışı da NASA içinde endişeye neden olmuştu.

Trump’ın oğlu Donald Trump Jr.’ın da kriz sırasında Musk ile ilişkisini sürdürdüğü belirtiliyor. Trump Jr.’ın bağlantılı olduğu 1789 Capital'in Musk’ın xAI, SpaceX ve Neuralink şirketlerine yatırım yaptığı kaydedildi.
Charlie Kirk suikastı yakınlaşmayı hızlandırdı

İki isim arasındaki yakınlaşmada beklenmedik bir gelişmenin de etkili olduğu öne sürüldü.

Muhafazakâr aktivist Charlie Kirk, Trump ile Musk arasındaki anlaşmazlığın sona ermesi için çalışmalar yürütüyordu. Kirk'ün öldürülmesinin ardından Trump ve Musk, Arizona’daki anma törenine katıldı. Musk burada Trump’ın bulunduğu bölüme giderek Trump'la kısa bir görüşme gerçekleştirdi. Daha sonra görüşmenin fotoğrafını X hesabından paylaşan Musk, “Charlie için” mesajını yayımladı.

Bu buluşma iki isim arasındaki ilişkilerin yeniden kurulmasının kamuoyuna yansıyan önemli işaretlerinden biri oldu.

Beyaz Saray'daki değişiklikler gerilimi azalttı

Trump yönetimindeki bazı personel değişikliklerinin de Musk ile ilişkilerin düzelmesine katkıda bulunduğu belirtiliyor. Musk’ın Beyaz Saray döneminde sık sık çatıştığı Trump’ın uzun süreli danışmanlarından Sergio Gor, ABD’nin Hindistan Büyükelçisi olarak görevlendirildi.

Trump ayrıca kasım ayında Musk’a yakınlığıyla bilinen Jared Isaacman’ı NASA’nın başına yeniden aday gösterdi.

Bu kararın Musk tarafından olumlu karşılandığı aktarıldı. Aynı dönemde Musk, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman için Beyaz Saray’da düzenlenen yemeğe katıldı. Trump da son aylarda Musk hakkında yeniden olumlu açıklamalar yapmaya başladı.

Ayda bir kez görüşüyorlar

Trump’ın danışmanlarına göre iki isim arasındaki ilişki geçmişteki kadar yakın olmayacak. Trump’ın özel görüşmelerinde Musk ile eskisi kadar yakın olamayacaklarını söylediği aktarılıyor.

Buna rağmen Trump ve Musk’ın yeniden düzenli şekilde iletişim kurmaya başladığı belirtiliyor. İkilinin yaklaşık ayda bir telefonla görüştüğü ve görüşmelerde yapay zeka, Çin ve küresel gelişmeler gibi konuları ele aldığı ifade ediliyor.

İki taraf için de Kongre seçimleri kritik

Yeniden kurulan ilişkinin hem Trump hem de Musk açısından önemli siyasi ve ekonomik sonuçları bulunuyor.

Demokratların ara seçimlerde Kongre’nin kontrolünü ele geçirmesi halinde Trump yönetimi ve Trump ailesi hakkında çeşitli soruşturmaların başlatılması gündeme gelebilir.

Federal hükümetle milyarlarca dolarlık sözleşmeleri bulunan Musk’ın şirketleri de Kongre incelemelerinin hedeflerinden biri olabilir.

Bu nedenle Cumhuriyetçilerin Kongre çoğunluğunu koruması iki taraf açısından da önem taşıyor.

Musk bu kez daha geri planda kalacak

Musk’ın 2024 seçimlerindeki kadar görünür bir siyasi rol üstlenmek istemediği belirtiliyor.

Planlanan en az 100 milyon dolarlık destek ağırlıklı olarak seçmenlerin sandığa götürülmesine yönelik çalışmalara aktarılacak.

Musk geçen ay The Economist’e yaptığı açıklamada siyasette gereğinden fazla öne çıktığını kabul etti. Musk, “Sanırım siyasete biraz fazla karıştım” diyerek süreçte kendisini fazla kaptırdığını söyledi.

Böylece yaklaşık bir yıl önce karşılıklı tehditler ve ağır suçlamalarla sona erdiği düşünülen Trump-Musk ittifakı, ABD’de Kongre’nin kontrolünü belirleyecek ara seçimler öncesinde bu kez daha pragmatik bir zeminde yeniden kurulmuş görünüyor.

Kaynak: The Wall Street Journal