ABD, İsrail’in Türkiye sınırına yakın Suriye’deki Ebu Zuhur askeri hava üssünü vurduğu yönündeki haberlerin ardından İsrail’e yönelik nadir görülen bir kınamada bulundu. 

Washington, saldırıları “bölgesel istikrara katkı sağlamayan gereksiz bir tırmanma” olarak nitelendirdi.

Suriye devlet televizyonuna göre salı günü Ebu Zuhur Hava Üssü’nün pisti ve depolama tesisleri sekiz hava saldırısıyla hedef alındı. Saldırılarda yaralanan olup olmadığına ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadı.

İsrail’in iddiası

İsrail, Suriye’nin güvenlik alanında üzerinde uzlaşılan statükoyu “ihlal etmenin eşiğinde” olduğunu ileri sürdü. İsrail, Şam yönetimini "Türk askerlerinin hava üssüne konuşlanmasına izin vermekle" suçladı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisi saldırıların ardından bir açıklama yayımladı.

Açıklamada, “İsrail ve Suriye, güvenlik konularında mevcut statükonun korunması konusunda anlaşmıştı. Ancak Suriye, Türk askerlerinin Halep yakınlarındaki bir hava üssüne konuşlanmasına izin vererek bu statükoyu ihlal etmenin eşiğine geldi.

İsrail, böyle bir konuşlanmanın İsrail’in güvenliği açısından tehdit oluşturacağı konusunda Suriye’yi defalarca uyardı. Suriye ise bu uyarıları dikkate almamayı tercih etti.

İsrail, güvenliğine yönelik tehditlere müsamaha göstermeyecek ve statükoya geri dönülmesini memnuniyetle karşılayacaktır” ifadeleri kullanıldı.

Barrack: “Bölgesel istikrara katkı sağlamıyor”

ABD’nin Türkiye Büyükelçisi ve ABD Başkanı Donald Trump’ın Suriye ve Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada İsrail’in saldırılarını eleştirdi.

Barrack, X’te yaptığı paylaşımda, “Ebu Zuhur Hava Üssü’ne yönelik teyit edilmiş İsrail hava saldırılarının, bölgesel istikrara katkı sağlamayan gereksiz bir tırmanma teşkil etmesinden derin endişe duyuyoruz” ifadelerini kullandı.

Washington’ın açıklaması, ABD’nin yakın müttefiki İsrail’in askeri operasyonlarına yönelik doğrudan eleştirilerinin görece nadir olması nedeniyle dikkat çekti.

Türkiye İsrail’in iddiasını reddetti

Türkiye, Türk askerlerinin Ebu Zuhur Hava Üssü’ne konuşlandırılıp konuşlandırılmadığını doğrulamadı. Ancak Ankara, İsrail’in üssün kendi güvenliğine tehdit oluşturduğu yönündeki iddiasını reddetti.

T.C. İletişim Başkanlığı açıklamasında, “İsrail Başbakanlığı tarafından ortaya atılan gayriciddi iddialar, İsrail’in Suriye’nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü hedef alan hukuksuz hava saldırılarını meşrulaştırmayı amaçlamaktadır. 

Dile getirilen ithamlar, Netanyahu’nun İsrail’deki seçimler öncesinde bölgedeki yayılmacı ve istikrarsızlaştırıcı politikalarını sürdürme niyetinden kaynaklanmaktadır. 

Türkiye, uluslararası toplumun büyük çoğunluğu gibi, bölgemizde barışın kalıcı hale gelmesinden yanadır. Bunun yegâne yolu, Netanyahu’nun saldırgan ve dayatmacı politikalarını terk ederek uluslararası hukuka saygı göstermesinden geçmektedir. 

Türkiye, Suriye’de huzur, istikrar ve refahın tesisi için Suriye Hükûmeti ile meşru zeminde iş birliği yapmayı kararlılıkla sürdürecek ve Suriye'nin istikrarsızlaştırılmasına asla izin vermeyecektir” denildi.

Ebu Zuhur Hava Üssü, Türkiye sınırından yaklaşık 70 kilometre uzaklıkta bulunuyor.

Şam: "Haksız bir saldırganlık eylemi"

Suriye Dışişleri Bakanlığı da saldırıları kınadı. Bakanlık, İsrail’in operasyonunu bölgesel “güvenlik ve istikrarı” tehlikeye atan “haksız bir saldırganlık eylemi” olarak nitelendirdi.

Suriye ve Türkiye, saldırılardan İsrail ordusunu sorumlu tutarken, operasyonların bölgedeki gerilimi daha da artırabileceği uyarısında bulundu.

Ebu Zuhur 2013’ten beri askeri havaalanı olarak kullanılmıyordu

BBC’nin aktardığına göre Ebu Zuhur, 2013’ten bu yana özel olarak askeri havaalanı işleviyle hizmet vermiyordu.

Üs, Aralık 2024’te Beşar Esad yönetimine karşı ilerleyen isyancı güçlerin ülke genelindeki hızlı taarruzu sırasında ele geçirilmişti. Bu harekât iki hafta içinde Esad hükümetinin devrilmesiyle sonuçlanmıştı.

Yeni Suriye yönetimi, çatışmalar sırasında zarar gören askeri tesisleri yeniden inşa etmeye çalışıyor.

Türkiye'nin Suriye'ye askeri desteği

BBC’ye göre Türkiye, Esad yönetiminin devrilmesinden sonra Suriye’ye askeri alanda destek sağlarken İsrail hem yeni Şam yönetimine hem de Türkiye’nin ülkedeki rolüne kuşkuyla yaklaşmayı sürdürüyor.

Ahmed el-Şara’nın iktidara gelmesinden bu yana İsrail, Suriye’nin orta ve güney bölgelerine çok sayıda hava saldırısı düzenledi. Ebu Zuhur’a yönelik son operasyonlar, mart ayından bu yana gerçekleştirilen en önemli İsrail saldırıları oldu.

ABD diplomatik görüşmelere ev sahipliği yapmayı teklif ediyor

Tom Barrack, Esad’a karşı savaşan isyancı güçlere liderlik eden Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara’nın “vekil güçleri ne benimsediğini ne de muhafaza ettiğini” söyledi. Barrack ayrıca el-Şara’nın İsrail ile gerilimin azaltılmasını tercih ettiğini defalarca dile getirdiğini belirtti.

Barrack, ABD’nin iki taraf arasındaki “askeri eylemlerden kaynaklanan gerilimleri” gidermek amacıyla diplomatik görüşmelere ev sahipliği yapma teklifini sürdüreceğini belirtti.

El-Şara, iktidara gelmesinden sonra Batı ile, özellikle de ABD ile daha yakın ilişkiler geliştirdi. Bu yakınlaşmanın en önemli göstergelerinden biri, el-Şara’nın geçen yıl kasım ayında Beyaz Saray’ı ziyaret eden ilk Suriye lideri olması oldu.

Kaynak: BBC